Sla over naar de inhoud

Lost in translation

(Over soevereine staten en andere soorten terroristen)


Ik schreef gisteren over de stelling: “States alone make international law, and each state is entitled to interpret that law itself–this is the essence of sovereignty and self-government.”, die twee vooraanstande Amerikaanse internationaal recht Lee Casy en David Rivkin in een artikel in het blad “The National Interest” hebben geponeerd. Deze stelling leidt tot een aantal interessante vragen.


Binnen een staat zelf interpreteren rechters wat een wet betekent. Internationaal bestaan er een aantal rechtbanken, zoals International Court of Justice (ICJ) en desondanks beweren Rivkin en Casy dat de internationale wetten door de staten zelf geïnterpreteerd worden.

Is dat niet in strijd met de definitie van een wet? Een wet dient gevolgd te worden. Je treedt een wet over op het moment dat je iets doet, dat in strijd is met wat de wet zegt. Kan dan diegene die de wet moet volgen tegelijkertijd de wet volgen en het zelf interpreteren? Kan ik in strijd zijn met een wet als ik de wet mag interpreteren?

Neem bijvoorbeeld artikel 1 uit de Nederlandse grondwet: “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld….” Stel dat ik, diegene die de wet moet volgen, vrij ben om dit artikel te interpreteren zoals ik het zelf wil. Stel je voor dat mijn interpretatie is: “Iedereen die 174cm lang is, moet elke ochtend om 7:00uur een zakje patat eten.” Nou weiger ik om iemand in dienst te nemen omdat hij een neger is. De geweigerde persoon stapt naar de rechter en klaagt mij voor discriminatie aan. Ik word voor de rechter geroepen en op die dag ga ik naar het strand. De politie komt achter mij aan en wil mij arresteren. “Volgens de Nederlandse wet, moet iedereen die een dagvaarding krijgt op een rechtbank verschijnen.” – zeggen de agenten. “Helemaal niet, volgens mijn interpretatie, moet iedereen die een dagvaarding krijgt naar het strand gaan, mits er meer dan 10 graden celsius zijn (en ze zijn nu), of naar een indoorskibaan als het tussen 5 en 10 graden is. Dus ik heb de wet niet overtreden.” De politieagenten brengen mij met geweld (zelfs dacht ik dat geweld een trio-tje seks met de lekkere blonde politieagente zou betekenen) voor de rechter en ik ga lekker verder met de rechter ruziën, want hij beschuldigt mij dat ik artikel 1 heb overtreden, door geen neger in dienst te nemen, en ik zeg dat ik de aller-rechtmatigste burger in Nederland ben, want ik heb nooit mijn patatje om 7:00uur gemist.

Dezelfde situatie krijg je als de landen zelf de internationale wetten mogen interpreteren. Neem bijvoorbeeld een andere instantie: In 1979 bijvoorbeeld spraken de rechters van het ICJ een vonnis uit. Zij achtten bewezen dat de Verenigde Staten een groep terroristen, de Contra’s, financieel, met inlichtingen wapens etc. ondersteunden, in hun strijd om het Nicaraguaanse regime omver te werpen. De rechtbank eiste een onmiddellijke staking van deze steun. Bovendien diende Amerika een schade van veertien miljard dollar aan reparaties te betalen. Het officiële Amerikaanse antwoord was: “[W]e reserve to ourselves the power to determine whether the Court has jurisdiction over us in a particular case.”

Is dit anders dan mijn beslissing om naar het strand te gaan ipv naar de rechtbank? Misschien niet want wat bedoelen Casy en Rivkin met “soevereiniteit”? “America today is the world’s most sovereign state.” – schrijft Zbigniew Brzezinski, Jimmy Carter’s voormalige veiligheidsadviseur, in een artikel met de naam: “The Dilemma Of The Last Sovereign” (sic!). Dus sommige staten zijn meer soeverein dan anderen, zoals sommige beesten gelijker zijn dan anderen. En de meest soevereine is, volgens de titel, ook de laatste soeverein. You lost me there (in translation).

Hoe moeten we dan de woorden van Bush interpreteren, die in een interview na 11 september, zijn handelingen beschreef als: “I want justice.” Nou wat betekent “justice” precies volgens zijn interpretatie? Dat weten we niet. Misschien moeten we dat vertalen met “Ik wil olie.” Maar wat betekent “want”? Misschien betekent “want” “ik mag de olie pakken op elk willekeurig moment, volgens mijn eigen inzicht.”

En we kunnen zo doorgaan, want we kunnen niet alleen vragen wat gerechtigheid is, maar hetzelfde doen zoals Clinton, voor de “grand jury” en stellen: "It depends on what the meaning of the words ‘is’ is." Ja, wat is de betekenis van het woord ‘is’? Misschien begrijpen jullie de vorige zin helemaal niet, want het woord ‘is’ werd al een keer gebruikt, zonder dat we al wisten wat het betekende.

Dus wat is nu eenmaal gerechtigheid en wat gerechtigt ons gerechtigheid te zoeken? En als staten zelf de wetten mogen interpreteren, wat betekent een “staat” nou eenmaal? Stel je voor dat je bin Laden bent en je denkt dat de koning van Saoedi-Arabië helemaal niet de koning van Saoedi-Arabië is. Volgens de heer bin Laden (hier gebruik ik mijn eigen interpretatie van het woord “heer”) is de Saoedische koning onwettig, want hij kan alleen in het zadel blijven met de hulp van Amerika en Engeland. Als het aan het Saoedische volk lag, dan hadden ze nu een heel andere leider, het liefst hemzelf.

Maar als de betreffende koning illegitiem is, dat betekent dat Saoedi-Arabië niet echt een staat is en kan daardoor de internationale wetten niet vóór bin Laden interpreteren. Denk even na. Als de staten zelf mogen interpreteren wat de wetten betekenen, wie interpreteert wat een “staat” is? Zijn de staten zelf diegenen die interpreteren wat een “staat” is? Dus als iemand zegt: “ik ben een staat” dan is ie een staat, want hij is vrij te interpreteren wat een “staat” is, omdat hij immers een staat is. Dus bin Laden en Al-Qaeda zijn een staat en mogen de internationale wetten zelf interpreteren.

Nou in de taal gesproken in de staat Al-Qaeda betekent “I want justice” niets anders dan dat je twee vliegtuigen vol kerosine twee wolkenkrabbers in vliegt. So what’s the problem? Iedereen interpreteert alles volgens zijn eigen verstand.

Neem nou ook het woord “vrijheid” als vrijheid. Bush zegt: “They hate freedom.”. Bin Laden reageert: “Before I begin, I say to you that security is an indispensable pillar of human life and that free men do not forfeit their security, contrary to Bush’s claim that we hate freedom. If so, then let him explain to us why we don’t strike for example – Sweden?…No, we fight because we are free men who don’t sleep under oppression. We want to restore freedom to our nation…” Wat is dan vrijheid nu eenmaal, dat bin Laden Zweden als vrij wil beschouwen? Weet hij niet dat Zweden een minder soevereine, dus niet soevereine staat is?

En zoals mannen en vrouwen, zou je kunnen denken dat Bush en bin Laden tegelijk twee mannen en twee wijven zijn, die elkaar niet begrijpen, maar dat is helemaal niet zo. Ze hebben gewoon een andere interpretatie van de ultieme wet. Wat de ene het als de Bijbel ziet, denkt de anderen om het met de Koran te vertalen. Ze zijn eigenlijk taalfilosofen allemaal.

Laat als eerste een reactie achter

    Geef een reactie