Spring naar inhoud

Waarom Oekraïners aanslagen op Rusland mogen plegen

Dat privépersonen staten in internationale hoven zouden moeten kunnen aanklagen, was de stelling van mijn masterscriptie in filosofie. Waarom kunnen de Oekraïners niet naar een internationaal hof stappen en eisen dat Rusland haar tanks inpakt en opdondert?

In 1907 stichtte men een internationaal hof waar ook individuen Latijns-Amerikaanse staten konden aanklagen. Maar de staten hebben het hof snel gesloopt, in 1918, omdat individuen daadwerkelijk staten gingen aanklagen.

In 1920 bereidde een juristencomité het statuut van het eerste Permanent Hof van Internationale Justitie (PCIJ) voor. De Nederlandse vicepresident Dr. Loder, de Noorse en de Franse vertegenwoordiger waren heel enthousiast over verschillende Franse, Belgische, Nederlandse en Duitse voorstellen om individuen toe te staan om staten aan te klagen. Volgens het Duitse voorstel zouden individuen zelfs buitenlandse staatshoofden moeten kunnen aanklagen. Bijvoorbeeld Oekraïners zouden nu Poetin voor de rechter kunnen slepen, als dit voorstel aangenomen zou zijn geweest. Maar de Amerikanen, Britten en Italianen hebben het voorstel verworpen, vooral met de smoes dat soevereiniteit staten onaanraakbaar voor individuen maakt. Het comité benadrukte echter dat hun statuut geen überfatwa was en stond open voor modernisering. De opvolger van het PCIJ, het huidige Internationaal Gerechtshof, heeft dit foute statuut alsnog geërfd. Veel individuen vragen jaarlijks om staten te kunnen aanklagen.

Individuen konden staten ook voor het Arbitraal Tribunaal voor Opper-Silezië vanaf 1920 aanklagen.

Australië knokte vanaf 1946 vijf jaar lang voor het oprichten van een Internationaal Hof voor Mensenrechten, waar individuen staten mochten aanklagen. Goed plan volgens Nederland, India en de Filipijnen, maar afgekeurd door de veto-nomenklatoera: de Sovjets, Amerikanen, Britten en Fransen. Vooral Rusland was altijd faliekant tegen zulke voorstellen.

Ook veel respectabele rechtsgeleerden hebben gepleit dat burgers staten voor internationale (mensenrechten)hoven zouden moeten kunnen sleuren. Zelfs de schrijvers van het statuut van de Verenigde Naties hebben twee alternatieve statuten geschreven, waar individuen staten konden aanklagen.

Op dit moment kunnen alleen staten andere staten in internationale hoven aanklagen en alleen met toestemming van de aangeklaagde staat. Dus noch de Oekraïners, noch de staat Oekraïne kunnen Rusland dwingen om te vertrekken. Het volkenrecht is met opzet zo gemaakt, omdat de machtige landen andere landen willen kunnen aanvallen wanneer ze dat willen.

Het Internationaal Strafhof (ICC) berecht staatsfunctionarissen voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid en genocide. Sinds 2010 berecht dit hof ook illegale oorlogen, zoals de Russische invasie. Maar, in tegenstelling met de andere misdaden, mag het ICC geen staatshoofden berechten van landen die geen lid van het ICC zijn. Rusland is dat niet. Waarom denk je? De Veiligheidsraad kan Poetin wel aan het ICC overdragen, maar Rusland heeft veto-recht.

In theorie zou Oekraïne Poetin, na zijn ambtstermijn, binnen haar eigen rechtbanken kunnen berechten, maar het lijkt dat Poetin levenslang aan de macht zal blijven.

De Oekraïners kunnen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens terecht, maar alleen voor bepaalde mensenrechtenschendingen. Het hof is echter terughoudend tijdens oorlogen en kan ook niet bevelen dat Rusland de aanval stopt. De Oekraïners kunnen Rusland ook niet aanklagen voor de oorlogsschade, noch voor de doden en gewonden, die als gevolg van gevechten vallen.

Volgens volkenrecht mogen alle landen Oekraïne verdedigen, maar niemand wil hiervoor sterven. De landen nemen ook geen echte serieuze sancties. Als alle landen alle economische relaties met Rusland volledig zouden verbreken, zou de oorlog heel kort zijn.

Dus de Oekraïners hebben geen enkel juridisch of vreedzaam middel om de Russische invasie te stoppen. En de andere landen doen bijna niks voor hen. En dit is geen toeval of een logische regel van het volkenrecht. Het is zo omdat de machtige landen, zoals Rusland, het volkenrecht zo hebben gewild. Hieruit volgt dat niemand van de Oekraïners mag eisen om geen terroristische aanslagen in Rusland te plegen, mochten ze dat willen. Als landen willen dat Oekraïners geen aanslagen plegen, moeten ze privépersonen het recht geven om landen in internationale hoven aan te klagen.


Geredigeerd door Pascale Esveld

Gepubliceerd inFilosofieInternationaal RechtOpiniePolitiek

2 Reacties

  1. Partout Partout

    Het lijkt mij in de actuele situatie zinnig om allereerst tav de heldenrol van Rusland het vertekende westerse beeld mbt WO II eens flink op te schudden en bij te stellen. De rol van Rusland is immers doorslaggevend geweest, ten koste van onmetelijk veel slachtoffers.
    Mbt de judoka Poetin een diepteanalyse maken is een heel ander verhaal.
    Poetin geeft niet eerder mee dan dat hij weerstand voelt. Het hele idee van bufferstaten is allang achterhaald.
    Dat de bevolking van Oekraïne zelf in meerderheid aansluiting wil bij de NAVO en Europa? Het zal hem zijn reet roesten. Hele bevolkingen hebben niets in te brengen, net als de gewone Russen die bij het eerste het beste zuchtje oppositie kalt gesteld worden. Laat staan dat individuen Poetin zouden kunnen aanklagen.
    Ik vind dat we behalve Oekraïne juist OOK Rusland/Poetin het lidmaatschap van de NAVO in het vooruitzicht moeten stellen.
    Op voorwaarde dat hij de bezetting po staakt. Rusland hoort immers vanouds ook bij Europa, en we spelen dan meteen Poetin en Xi uit elkaar.
    Er is allang sprake van sterke economische banden tussen EU en Rusland, mn ook vanuit Duitsland.
    Andere autarken als Orban en Erdogan worden immers ook gedoogd binnen de NAVO. Op die manier kan het westen dit opgewonden standje het beste in toom houden, door hem nog net niet dood te knuffelen. En dat, let wel: zonder verder bloedvergieten.

Geef een reactie