Filosfoen en charlatans

Door Mihai. CAT: Geen categorie

Ik zit in een ouder nummer van New Scientist een artikel over “mediums” te lezen, over hoe zogenaamde clairvoyants hun slachtoffers bedriegen. Het is dezelfde techniek dat ik bij sommige (nep)filosofen keer op keer zie. Een van de belangrijkste trucs is de zogenaamde “personal validation fallacy”. De medium vertelt algemene dingen, die voor iedereen geldig zijn. Bijvoorbeeld:

"Disciplined and self-controlled outside, you tend to be worrisome and insecure inside. At times you have serious doubts as to whether you have made the right decision. You prefer a certain amount of change and variety, and become dissatisfied when hemmed in by restrictions."

Dit is een test dat Bertram Forer al in de jaren 40 bedacht. Als de lezers van een dergelijke stelling gevraagd worden om een oordeel te geven, over hoeveel deze uitspraak bij hun past, op een schaal van 0 (past niet) tot 5 (past perfect), geeft men een gemiddeld 4,2 als antwoord.

In filosofie gebeurt hetzelfde als in horoscopen in damesbladen. Filosofen gebruiken ook vage termen, zoals “innerlijk”, “menselijke natuur”, “onze intuïtie”, die door iedereen op zijn eigen manier worden geïnterpreteerd. Of ze doen algemene uitspraken, die altijd waar zijn. Dus volgende keer dat je iets van een filosoof leest en je denkt: “verrek, die heeft gelijk” moet je eerst kijken hoe precies of hoe vaag het is wat de filosoof vertelt. Hoe vager het is, hoe groter den kans dat je gecharlataneerd (nieuw Nederlands woord) bent. Je bent gewaarschuwd.

(kunst: Danuta Solowiej, Witness – tritypch)

Trackback from your site.

Comments (7)

  • Daan

    |

    Avatar van Daan
    Met plezier gelezen (4,2) Daan ;-)

    Reply

  • Partout

    |

    Avatar van Partout

    Ik sterf, dus ik ben (niet).

    Duidelijk genoeg?
    Reactie is geredigeerd

    Reply

  • peter louter

    |

    Avatar van peter louter
    Ik heb enige tijd in de wereld van helderzienden, astrologen en andere alternatieven verkeerd.
    Het is waar dat een deel uit oplichters bestaat.
    Het is ook waar dat een deel zeker gaven heeft.
    Maar wie daarvan besluit om daar zijn brood mee te verdienen wordt al snel een oplichter.
    Hij speelt het spel van ‘ik zie wat jij niet ziet’ Met enige mensenkennis kom je dan aardig ver.
    Helderziendheid is als regel spontaan en niet instrumenteerbaar.
    Trouwens, ook filosofen kunnen het licht zien, maar verdwalen omdat hun tekstvaardigheid tekort schiet.

    Reactie is geredigeerd

    Reply

  • landheha

    |

    Avatar van landheha
    Met kritisch aanvallen van alles dat op je weg komt beperk je tot hoe ver je kunt komen.
    De intellectuele vaardigheden zijn zeker zeer krachtig en moeten zeker tot het uiterste gebruikt worden. Maar alleen nadat je het gebied van onderzoek tot je door hebt laten dringen. Let wel!
    Doe je dit niet, dan zal een eventuele gedachtenrijkdom niet tot je komen, omdat je na de 10e alinea afhaakt.

    Heb geduld en val niet gelijk aan!
    Smeek ik je.
    Je interesse was niet voor niets gewekt…

    De ontkenning van alles heb je. Waarom wil je verder?

    Reply

  • mihai

    |

    Avatar van mihai
    @landheha

    Dus als ik iemand contradicties en leugens hoor vertellen om zijn misdaden te rechtvaardigen, moet ik hem gelijk geve zodat ik zo ver mogelijk in mijn gedachten kan komen?

    Reactie is geredigeerd

    Reply

  • landheha

    |

    Avatar van landheha
    Waarom nu weer gelijk misdaad erbij gesleept?
    Het gaat niet om gelijk geven, het gaat om het volgen van een redenatie zonder voortijdig af te haken. Of om met een automatiseerder te spreken, je volgt de hele transactie zonder voortijdig een rollback of een commit te geven.
    Het gaat erom dat je zover mogelijk in ZIJN gedachten kan komen. Er kunnen interessante delen in zitten ongeacht een samenvattend negatief oordeel.

    Nieuwe kennis lijkt me lastiger tot je te nemen als je alles aanvalt. Contradicties kunnen maar al te goed voortkomen uit verouderde ideeen. Nieuwe concepten heffen kunnen oude contradicties opheffen, maar dan moet je ze wel een kans geven…

    (sorry voor het late antwoord, maar ik was even weg en dit topic kwijt…)

    Reply

  • mihai

    |

    Avatar van mihai
    @landheha

    Quote: ”Waarom nu weer gelijk misdaad erbij gesleept?”
    Het is omdat men in dit soort dingen gelooft om zijn eigen misdaden te kunnen rechtvaardigen. De mens kan volgens zijn eigen moraal geen misdaden plegen. Dat zou inconsistent zijn. Daardoor introduceert mens allerlei wazige dingen, die niet bewijsbaar zijn. Bijvoorbeeld “vrije wil” of zegt men dat de mens anders is dan de dieren, dat er iets speciaals is, dat er meer tussen de hemel en aarde bestaat. Al dit soort dingen maken mogelijk dat de mens misdadig kan zijn, zonder contradicties.

    Reply

Leave a comment