Sla over naar de inhoud

L’antisémite de jour: Ted Honderich


In een andere weblog heb ik op een wat droge manier uitgelegd waarom het verboden zou moeten zijn om iemand in een debat van antisemitisme te betichten. Nu wil ik met een praktijkvoorbeeld laten zien welke negatieve gevolgen een dergelijke aantijging kan hebben.


Ted Honderich is een Brits-Canadese, gepensioneerde filosoof van de geest en de logica, die na 11 september over de moraliteit van de wereld ging nadenken. Hij schreef een eerste boek “After the terror” en publiceerde zijn gedachten in de pers. Niemand vond zijn gedachtegang verdacht totdat zijn boek in Duitsland herdrukt werd. Op dat moment schreef Mischa Brumlik, hoofd van het Holocaustcentrum in Duitsland en onderwijsprofessor bij de Universiteit van Frankfurt, een open brief aan de liberale krant Frankfurter Rundschau, met de titel “Filosofische Jodenhaat”. Daarin vroeg Brumlik de uitgever om het boek van de schappen te halen, omdat het antisemitisch zou zijn. En toen was het hek van de dam.

In het boek beargumenteert Honderich dat sommige gevallen van terrorisme gerechtvaardigd zijn en hij neemt daarbij het Palestijnse terrorisme als voorbeeld. Maar laten we precies Honderich’s samenvatting van zijn argument bekijken:

“In hun strijd voor een eigen staat hebben zionistische groepen zich in de jaren veertig bezondigd aan etnische zuiveringen en extremistisch geweld. Was dat terrorisme? Jazeker. Was het desondanks een gerechtvaardigde strijd? Ja, want er was de Holocaust in Europa. Het grotere goed van een thuisland voor de overlevenden van Auschwitz en Buchenwald compenseerde het onrecht van de Palestijnse verdrijving. Al zullen veel Palestijnen even terecht zeggen dat de Holocaust een Europees probleem was, en waarom moeten uitgerekend zij er dan voor opdraaien? Maar daarom ga ik het bestaansrecht van Israël nog niet ontkennen." – vertelt Honderich aan de Belgische krant De Standaard, op 18 februari 2006.

Dus Honderich vindt het joodse terrorisme, gebruikt om de Israëlische staat te bewerkstelligen ook legitiem en meent dat Israël het recht van bestaan heeft, binnen de grenzen van 1967:

"Voor mij is Israël pas later, na de oorlog van 1967, een terroristische staat geworden. Het thuisland dat de joden voor zichzelf opeisten, gunden ze de Palestijnen niet. Israël is daarvoor tientallen keren door de Verenigde Naties veroordeeld, maar de neozionisten blijven weigeren zich uit de bezette gebieden terug te trekken. En het kan zich dat permitteren omdat het de steun van de Amerikaanse supermacht heeft. Israël is een kernmacht, het heeft een van de sterkste legers ter wereld. Wat kunnen de Palestijnen daartegen beginnen? Ze hebben alles verloren en leven al decennia onder een militaire bezetting. Net zoals de joden voor 1948 blijft hun maar een politiek strijdmiddel over: terrorisme. En de internationale gemeenschap moet aanvaarden dat dat, bij afwezigheid van een onderhandelde oplossing, hun morele recht is."

“Voor mij bepaalt dat of terrorisme een morele rechtvaardiging verdient: draagt het bij tot het hogere goed van een beter leven voor veel mensen? Terroristisch geweld mag ook alleen gebruikt worden als er geen andere alternatieven zijn. Er moet een redelijke kans op succes bestaan en de gebruikte middelen moeten ook in verhouding met het na te streven doel zijn. Voor alle duidelijkheid: bij 9/11 was dat alles niet het geval. Hetzelfde voor de aanslagen in Madrid en Londen. Ik veroordeel die streng. Om nog duidelijker te zijn, ik wijs zelfs Palestijnse terreuracties buiten Israël af."

"Als je het erover eens bent dat de Palestijnen recht hebben op een leefbare eigen staat, niet zomaar een Bantoestan dus, zoals hun indertijd in Camp David werd beloofd, dan moet je ook het terrorisme aanvaarden. Want dat is het enige strijdmiddel waarmee ze zich met enige kans op succes met de Israëlische militaire overmacht kunnen meten. Dat ze bij aanslagen zichzelf opblazen, is voor mij een bewijs te meer van de morele legitimiteit van hun verzet. Wie van ons is bereid te sterven voor de democratie?"

Honderich’s argument gaat dus als volgt: Er zijn bepaalde doelen, die terrorisme als middel rechtvaardigen. Bijvoorbeeld het joodse terrorisme om de Israëlische staat te stichten en het Palestijnse terrorisme om hun eigen staat te stichten. Je kunt niet het ene accepteren en het andere afwijzen. Terrorisme moet aan het “Beginsel van Menselijkheid” voldoen, namelijk dat het tot het “hogere goed van een beter leven voor veel mensen” moet leiden. “Terroristisch geweld mag ook alleen gebruikt worden als er geen alternatieven zijn. Er moet een redelijke kans op succes bestaan en de gebruikte middelen moeten ook in verhouding tot het na te streven doel zijn.”

Ik ben het met Honderich’s argument oneens, maar daar gaat het niet om. (Trouwens Honderich heeft veel andere en mooiere argumenten, niet voor terrorisme, in zijn boek, een boek dat ik van harte aanraad. Over Israël en de Palestijnen staan slechts een paar pagina’s in het boek.) Waar het om gaat is dat zijn argument niets antisemitisch heeft. Het argument is bovendien consequent, zonder tegenstrijdigheid of enige vorm van hypocrisie.

In het boek zelf vergelijkt hij de Palestijnse terreur met de terreur in Zuid Afrika:

“I myself have no serious doubt, to take the outstanding case, that the Palestinians have exercised a moral right in their terrorism against the Israelis…Those Palestinians who have resorted to violence have been right to try to free their people, and those who have killed themselves in the cause of their people have indeed sanctified themselves. This seems to me a terrible truth, a truth that overcomes what we must remember about all terrorism, and also overcomes the thought of hideousness and monstrosity.” (p. 151)

Het boek kreeg lovende recensies in New York Times, ABC News, The Guardian en andere pers. Het werd afgekraakt door The Sunday Telegraph en The Wall Street Journal. De academici en de filosofen, veel van hen joden, behandelden het argument in het boek als elk ander (filosofisch) argument, dus met een discussie over argumenten, niet over antisemitisme. In feite had de grote Duitse filosoof Jurgen Habermas het boek aan de uitgever aangeraden en het, na alle commotie, nog een keer gelezen, zonder iets antisemitisch te ontdekken. De uitgever, Suhrkamp, zelf joods, bezweek onder de druk. Twee andere uitgevers dienden zich aan om het boek in Duitsland alsnog uit te geven en Honderich koos voor een joodse (en Israëlisch tegelijk): Abraham Melzer.

De Saga is echter niet met dit sissertje afgelopen. Een Canadeze krant The Globe and Mail chanteerde Oxfam met negatieve publiciteit, dat Oxfam geld van een terroristensympathisant aan zou nemen, mocht Oxfam de 5000 pond-donatie uit de boekopbrengst aannemen. Oxfam bezweek onder de druk en weigerde het geld. Oxfam gaf de volgende verklaring voor de weigering:

"The decision to decline Prof Honderich’s donation was taken for one reason alone, that Oxfam cannot accept, endorse or benef it from certain opinions given in the book.

Oxfam’s purpose is to overcome poverty and suffering. We believe that the lives of all human beings are of equal value.We do not endorse acts of violence … No other facts were considered in taking the decision."

Sommige van zijn lezingen aan universiteiten werden gevolgd door stukken in de krant, zoals “Honderich is a symptom of a poisonous, unapologetic hatred of Israël that is now part of mainstream campus culture. …” Het kwam zelfs zover dat zijn lezingen door de ME bijgewoond moesten worden om Honderich tegen demonstrerende studenten te beschermen.

Honderich begon plotseling een abnormaal grote hoeveelheid spammail te ontvangen, een bekende manier om een aanval op personen uit te voeren, door hun email op allerlei ongewenste sites te plaatsen. Hij kreeg ook haatmail zoals:

“If you support terrorism that much why don’t you just go to the West Bank, strap a bomb on yourself, and see how many innocent civilians you can kill (hopefully all Palestinians) you stupid mother fucker! I hope you die and burn in hell!”

De aanval ging daarna een stukje verder in de vorm van wat in computertemen “spoof” heet. Men stuurde tussen 20.000 en 750.000 valse e-mails rond, zogenaamd afkomstig van Honderich. Ziehier een voorbeeld:

————————

From: Prof. Ted Honderich

Sent: 27 October 2003 01:38

To: efreepalestine@yahoogroups.com

Subject: Why I am a Nazi

Please visit my site to learn why terrorism is an Ultimate Good:

http://www.homepages.ucl.ac.uk/~uctytho/terrforhum.html

Death to the Jews!

————————————————-

Dit heeft een aantal gevolgen gehad. Omdat een aantal emailadressen niet bestonden, kreeg Honderich zelf de foutmeldingen terug. Daarna genereerde dit email klachten, bij Honderich zelf en bij zijn Internet provider. Hij moest zichzelf bij zijn (joodse) vrienden en familie verdedigen. Hij kreeg ook mail van enthousiaste neo-nazi’s, waar Honderich niet op zat te wachten.

Een dergelijke aanval heeft ook een psychologisch effect op eventuele toekomstige lezers. De mens is eerder geneigd om iets niet te lezen als het als antisemitisch beschouwd wordt, want de mens heeft niet de energie om zelf alles controleren.

Moraal van het verhaal

Argumenten dienen op hun merites bediscussieerd te worden. Men dient de argumenten aan te vallen, niet de persoon. Het aanvallen van de persoon zelf is vals spelen in een debat of argumentatie. Het is twee drogredenen in een: de ad hominem en de red herring. Een kwaadwillig iemand kan een discussie oneindig frustreren door de discussiepartner voor antisemiet uit te maken. Ook kan men op deze manier de aandacht voor het echte onderwerp van de discussie oneindig blijven afleiden.

Honderich dient zich als filosoof met argumenten bezig te houden, met creatief werk, niet met een verdediging tegen messen in zijn rug. Daarom is zelfs de kleinste suggestie dat een discussiepartner een antisemiet zou kunnen zijn een drogreden.

15 Comments

  1. Rob Rob

    Avatar van Rob
    Eh, De Standaard is een Vlaamse krant. Zie ook mijn laatste bijdrage waarin ik refereer aan het inmiddels bekende riedeltje European antisemitism, vooral bedoeld om Europa buiten spel te zetten in enig debat aangaande Israël.

  2. Mihai Mihai

    Avatar van Mihai
    @Rob

    Sorry, bedankt voor de correctie. Ik zocht in de elektronische krantenbak wat over Honderich is geschreven en er was nada. Alleen De Standaard had dat interview en ik dacht dat het een van de regionale kranten zou zijn.

  3. Prometheus Prometheus

    Avatar van Prometheus
    Mihai, mijn felicitaties voor de publicatie in de papieren editie. Kwaliteit loont, hiermee bewezen!

    Groet!

  4. Mihai Mihai

    Avatar van Mihai
    @Prometheus

    Dankje.

  5. Frans Muthert Frans Muthert

    Avatar van Frans Muthert
    En dan meteen de mijne er maar even bij:proficiat

  6. anoniem anoniem

    Avatar van anoniem
    Sinds kritiek op de koloniale terreurstaat Israel het etiket ‘anti semitisme’ opgeplakt krijgt is het een eretitel geworden.

  7. anoniem anoniem

    Avatar van anoniem
    " “In hun strijd voor een eigen staat hebben zionistische groepen zich in de jaren veertig bezondigd aan etnische zuiveringen en extremistisch geweld. Was dat terrorisme? Jazeker. Was het desondanks een gerechtvaardigde strijd? Ja, want er was de Holocaust in Europa. Het grotere goed van een thuisland voor de overlevenden van Auschwitz en Buchenwald compenseerde het onrecht van de Palestijnse verdrijving. "

    Darom zit de 68 jarige Britse historicus David Irving, de beste tweede wereldoorlog historicus, nu voor vele jaren in een Oostenrijkse cel, omdat hij aantoont dat die holocaust een verzinsel is.

  8. Daan Westerink Daan Westerink

    Avatar van Daan Westerink
    @ anoniem: als je je gelijk aantoont beland je niet in de gevangenis. Dat de holocaust niet bestaat is nog nooit aangetoont. Het wordt wel beweert, maar dat is heel iets anders. Bewijzen voor de holocaust zijn er trouwens in overvloed. Dat is wel aangetoont.

    @ Mihai: je hebt een goede filmsmaak las ik in de VK. Gefeliciteerd met de plaatsing in de krant.

  9. Daan Westerink Daan Westerink

    Avatar van Daan Westerink
    is aangetoont = aangetoond
    wordt beweert = wordt beweerd (sorry, emoties zijn niet altijd nuttig als je schrijft)

  10. Ruud Zweistra Ruud Zweistra

    Avatar van Ruud Zweistra
    “In hun strijd voor een eigen staat hebben zionistische groepen zich in de jaren veertig bezondigd aan etnische zuiveringen en extremistisch geweld. Was dat terrorisme? Jazeker. Was het desondanks een gerechtvaardigde strijd? Ja, want er was de Holocaust in Europa. Het grotere goed van een thuisland voor de overlevenden van Auschwitz en Buchenwald compenseerde het onrecht van de Palestijnse verdrijving. "

    Comentaar:
    Op welke weegschaal is deze vergelijking gewogen: een met drie poten? Zo’n weegschaal bestaat niet, en dus zullen we een van de te wegen dingen voorlopigapart moeten houden. Dan moet er nog bepaald worden war de weging over gaat. Dat is simpel: het bezit van het de huizen en de grond in het land Palestina. Dus houden we over om te wegen: de joden en de Palestijnen – de holocaust komt in deze weging niet voor. Dan is de uitslag van de weging duidelijk: de huidige bezitter van huis en land gaat voor de nieuweling.

    Ik zie zelf geen methode om de holocaust in deze of een verdere weging te betrekken. Wie het wil proberen mag.

  11. Mihai Mihai

    Avatar van Mihai
    @Ruud

    Ik wil graag de discussie bij het onderwerp houden. Het ging niet over Honderich’s theorie, maar over het feit dat men in een discussie op een argument moet reageren en geen suggesties, vragen, beweringen over het karakter, vermoedelijke intenties van een deelnemer maken. Het ging er om dat iemand een antisemiet noemen in een debat een manier van vals spelen is.

  12. Daan Westerink Daan Westerink

    Avatar van Daan Westerink
    @ Mihai: als dat je conclusie is: ja dat is vals spelen. Gebeurde ook op dit blog, om mensen de mond te snoeren.

  13. Ruud Zweistra Ruud Zweistra

    Avatar van Ruud Zweistra
    @Mihai,
    Klopt, maar ik had het als een retorische vraag gezien, en was even geestelijk afgedwaald. Verwacht je trouwens antwoord van mensen die het anders zien?

  14. criticus criticus

    Avatar van criticus
    I understand that it is totally impossible that some people discussing the middle east problem are anti-Semitic?
    Reactie is geredigeerd

  15. Mihai Mihai

    Avatar van Mihai
    @criticus

    Een leugenachtige kinderverkrachter kan je niet vertrouwen als ie iets vertelt. Maar stel dat ie je vertelt dat ie je dochter van vier heeft verkracht, vermoord en ergens in een bos heeft begraven. Hij geeft je de meest gedetailleerde beschrijving van waar hij haar gevonden heeft, terwijl hij dat niet had kunnen weten. Ga je het effe checken?

    Wat ik wil zeggen is dat het argument op zijn geldigheid, op zijn verdienste, aangevallen moet worden, ongeacht van wie het argument komt.

    En wat jij zegt, je stelt een totaal onnozele vraag. Dus verbaas je niet als ik in de toekomst niet meer op dit soort vragen reageer.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *